|
هــــل
گیاهی علفی و دارای ریزوم پایای مفصلداری است که همه ساله شاخههای هوائی انبوه به ارتفاع ۴ تا ۵ متر از آن خارج میشود. ساقههای هوائی شبیه برگ به هم پیچیده و به ارتفاع ۲ـ۳ متر که از قاعدهٔ این ساقه یک یا دو ساقهٔ گل دهنده به ارتفاع تا یک متر ظاهر میشود..
● هل ▪ نام فارسی: هل ▪ در طب سنتی ایران: قاقله صغار و کبار، هیل، هال ▪ نام عمومی به فرانسوی: Petit Cardamome ▪ نام عمومی به انگلیسی: Bastard cardamom, Lesser cardamom ▪ نام عمومی به عربی: حبالهال، قاقله صغیره، حبهان ▪ نام علمی هل: قاقله صغار Maton (L) = Elettaria car damomum ● خصوصیات گیاه شناسی گیاهی علفی و دارای ریزوم پایای مفصلداری است که همه ساله شاخههای هوائی انبوه به ارتفاع ۴ تا ۵ متر از آن خارج میشود. ساقههای هوائی شبیه برگ به هم پیچیده و به ارتفاع ۲ـ۳ متر که از قاعدهٔ این ساقه یک یا دو ساقهٔ گل دهنده به ارتفاع تا یک متر ظاهر میشود. گلهای آن کوچک به طول ۵ـ ۲/۴ cm به رنگ سفید یا سبز روشن و در قسمت مرکز آن به رنگ بنفش است. میوهٔ آن تخممرغی شکل کوچک به طول ۱ـ۲ cm (در بعضی انواع طولانیتر) که بهطور متوسط ۱۵ـ۲۰ (در بعضی کمتر یا بیشتر) دانه به رنگ قهوهای، سبز، زاویهدار و معطر در آن وجود دارد. هل، معمولاً برای آنکه عطر آن حفظ شود بهصورت میوه و یا کپسول آن نگهداری میشود و در مواقع مصرف کپسول را شکسته و دانهها را خارج میسازند، پوست کپسول آن نیز دارای اسانس است. ▪ بخش مورد استفاده در درمان: تخم، ریشه ▪ مزاج: در دوم گرم و خشک، قسم صغار در آخر اول گرم و در دوم خشک ● خواص در طب سنتی ایران: مقوی معده. نیرو دهنده. بادشکن. مقوی لثه و برای رفع زخمهای دهان. محلل. خوشبو کننده عرق و بوی دهان. گرد کوبیده آن در بینی عطسهآور است. مفید برای سردرد و صرع و اغماء. گرد آن در گوش برای تسکین درد گوش. هل صغار رطوبتهای سینه، حلق و معده را خشک میکند. مقوی قلب. برای خفقان سرد. تقویت معده و گرم کردن آن و رفع دل بههم خوردگی و آشفتگی. رفع قی. درد معدهٔ سرد. در هضم غذا به تنهائی یا با ادویهٔ مناسب دیگر بسیار نافع است. مسخن. مفتح سر. ملطف و جالی. دارای قوت تریاقیت. بو داده و سرخ کردهٔ آن برای جمع کردن و بستن شکم نافع است. مصرف آن با آب مصطکی و آب انار مفید است برای قی و دل بههم خوردگی و تقویت معده نیم کوبیدهٔ آن خصوصاً با پوست در گلاب یا آب، جوش داده و خورده شود. با برگ پونه و نعناع در آب، جوش داده شده و ۴ گرم آن با سکنجبین سه روز خورده شود. مفید برای دردهای سرد کبد و باز کردن گرفتگی کبد. قابض و ضد نفخ. درمان سنگ کلیه و کیسه صفرا. چون با تخم خیار به اندازه مساوی و هر روز یک درهم با سکنجبین بیاشامند، سنگ گرده و مثانه بریزاند. مکیدن هل در دهان از بین برنده بوی بد دهان و بوی سیر میباشد. ریشهٔ هل مقوی، تونیک و ملین است. در شبهجزیره مالایا ساقهٔ زیرزمینی ضخیم آن را کوبیده با زردهٔ تخممرغ مخلوط کرده و برای تسریع تولدد بچه استعمال میشود. ● مضرات: مضر رودهها است و از این نظر باید با کتیرا خورده شود (قاقلهٔ کبار ۱۰ گرم) ▪ مصلح: مصلح آن شکر و قدر شربتش تا دو درهم ▪ بدل: بدل قاقله یک وزن و نیم از قاقله صغار است. (در بعضی منابع یک وزن ذکر شده) بدل قاقلهٔ صغار به وزن آن قر نقل است. منبع:سايت آفتاب |+| نوشته شده توسط انجمن علمي گروه باغباني در چهارشنبه بیست و هشتم فروردین 1387 و ساعت 16:28  |
